တၢ်တဲလၢသ့ၣ်ဖျၢၣ်ဒဲဖိတဖျၢၣ်အပူၤတဖၣ်
သ့ၣ်ဖျၢၣ်ဒဲဖိလၢအဂ့ၤဒိၣ်မးၣ်လီၤႉ ကၢကီၣ်ဒိၣ်မးလၢ ကဘၣ်တၢ်ပာ်ဖျါအီၤလၢ မဲးကစံအကူအလိၤန့ၣ်လီၤႉ ဒဲမိၢ်ပှၢ် အတၢ်သူၣ်ထီၣ် အလုၢ်အပရၤမ့ၢ်ဒၣ်တ၀ာ်လီၤႉ တၢ်အိၣ်လၢ ဒဲအပူၤ
လၢအမ့ၢ် မိၢ်ပၢ်ဖံဖုအတၢ်န့ၢ်သါလၢ ့တဲၤလိၤတဖၣ်ၣ် အိၣ်ဒီးဆီဒံၣ် အခၠဲ လၢပှၤမၤလၢစုၣ်လီၤႉ ဒဲကစၢ်အံၤ စံး၀ဲ လၢတၢ်သးမံအပူၤ ‘‘တၢ်ပိးတၢ်လီကိးမံၤဒဲးန့ၣ် အဂ့ၢ်အကျိၤ အိၣ်၀ဲဒီးအီၤ စုာ်စုာ်န့ၣ်လီၤ’’ႉ
ဖဲကစၢ်ယွၤမၢ စီၤမိၤဒီးဘှီထီၣ်ဒဲစီဆှံန့ၣ်ၣ် အိၣ်ဒီး (တၢ်အဂ့ၢ်အကျိၤ) တဖၣ်လီၤ (၂ မိၤ ၂၅-၂၇) ႉ ဒဲစီဆှံအံၤ အိၣ်ဒီးပဲBတီ (ကျဲစၢၤ) ထဲတပူၤ ဧိၤၣ်လီၤ (မၤ ၄း၁၂) ႉ ယၣ်ဘျးသဒၢ အိၣ်လၢ တၢ်အိပူၤန့ၣ် နီၤဖးဃာ်ပှၤဂီၢ်မုၢ်ဒီး တၢ်လီၢ်စီဆှံကတၢၢ်‚
တၢ်လီၢ်လၢ ယွၤအိၣ်ဆိး၀ဲၣ် မၤလီၤဖးပှၤ ဒီးယွၤန့ၣ်လီၤႉ လၢ
တၢ်လီၢ်စီဆှံကတၢၢ်အပူၤတခီ တလါစီဆှံအိၣ်၀ဲဒၣ်မ့ၢ်တၢ်ပနီၣ်လၢ ယွၤအတၢ်
အိၣ်ဒီးပှၤလီၤႉ ပှၤလုၢ်တၢ်အဒိၣ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်တဲဆိပာ်စၢၤလၢညါၢ်ဘၣ်တၢ်ပူၤဖျဲးလီၤထူလီၤယိာ်လီၤ’’ (ဧ့ၤ့ဘံၤ ၉း၁၂) ႉ
တၢ်ဂ့ၢ်ခဲလၢာ်အံၤ တဲပှၤ…
ခ့ယုၢ်ခိးခူသူၣ်တၢ်တဖၣ်
ဖဲယနီၢ်ဆံးဒံးအခါ ယပၢ်မၤပျံၤမၤဖုးပှၤတဘျီဘျီၣ်လီၤႉ လၢ ၁၉၆၀ နံၣ်အတီၢ်ပူၤ
ပအိၣ်လၢ ကီၢ်ကၢ်နၢ် အခိခိၣ်ပျီပူၤဒၣ်လဲၣ်န့ၣ်‚ ခ့ယုၢ်တဒု ကဟဲမၤသီၣ်ထီၣ် အကလုၢ်ၣ်ၣ် တၢ်သူၣ်ပိၢ်သး၀း‚ တၢ်သးခုတုၤအိၣ်ပှၤ လီၤႉ
ဘၣ်တနံၤ ပတံၤသကိးသးစၢ်တဂၤ ဟဲဟးအိၣ် သကိးပှၤလီၤႉ ဖဲပလိာ်ကွဲသကိးအခါၣ် သီၣ်ထီၣ်၀ဲလီၤႉ ပတံၤသကိးန့ၣ် ကိးပသူဒီး ထွးထီၣ်ဃ့ၢ်၀ဲလီၤႉ ယပုၢ်ဒီးယၤ ပသ့ၣ်ညါ ပပၢ် အကလုၢ်အဃိ တၢ်လီၤပျံၤတခါဂ့ၤတခါဂ့ၤန့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ် ပသးအတၢ်ထံၣ်မှံ ခ့ယုၢ်
န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်ဒီး တၢ်လီၤနံၤမၤအသးတခီ‚ ပထံၣ် ပတံၤသကိးဃ့ၢ်ဒီး ပဃ့ၢ်
စ့ၢ်ကီးလီၤႉ တၢ်အံၤ မၤတမုာ်ယပၢ်အသး ဖးဒိၣ်လီၤႉ အ၀ဲတအဲၣ်ဒိးလၢၣ်ဘၣ်ႉ ဖဲပှၤဖုးသံပျီၢ်ဂီၤဒီး ပျံၤတၢ်န့ၣ် ပါပၢ်တအဲၣ်ဒိး ပမၤထွဲတၢ်ဒ်န့ၣ်ဘၣ်ႉ
စီၤကၤလ့းဒီး စီၤယိၤ့ှâ ဆၢထၢၣ်ဂၢၢ်ဂၢၢ်ကျၢၤကျၢၤ ဖဲပှၤအဂၤ ပျံၤတၢ်ဒီး အသးကဒံကဒါအခါန့ၣ်လီၤႉ ဖဲပှၤအံၣ်စရၠာစး့လးဖိတဖၣ် ယုာ်အသးလၢအကဘၣ် လဲၤနုာ်ဆူ ကီၢ်တၢ်စံးပာ်အပူၤအခါၣ်လီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ်ခဲလၢာ် ထံၣ်တၢ်အလီၢ်န့ၣ် မ့ၢ်အဃံအလၤလီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်ဒီး…
ဂုာ်လဲၤဆူ ဖီတၢၣ်ဖးဒိၣ်‚ သးပ့ၤနီၣ်တၢ်ဒီဒၣ်ဆိပာ်တဖၣ်
ဖဲ ၁၉၈၆ နံၣ်‚ လါယနူၤအါရၠာစးံၤ ၂၈ သီ‚ မူခိၣ်ကလံၤတမုာ်အဃိ တၢ်ဆိကတီၢ်
ယဲၢ်သီ၀ံၤအလီၢ်ခံၢ်အီၤအဃိ မူပျီကဟၣ်အံၤ
ပိၢ်ဖးဟးဂီၤကွံာ်၀ဲဒီး ပှၤဒိးမူပျီကဟၣ် ၇ ဂၤလၢာ် သံ၀ဲဒၣ်
လီၤႉ
တၢ်ဟးဂီၤဖးဒိၣ်အံၤ ကဲထီၣ်၀ဲမ့ၢ်လၢ ‘တၢ်ကးတံာ်
တၢ်ပူၤရၠာစးီဘၢၣ်က၀ီၤဖိ’ လၢအဟးဂီၤညီဒိၣ်မး တမံၤအံၤ ဟးဂီၤအဃိလီၤႉ တၢ်ဟးဂီၤဖးဒိၣ်အံၤ ပှၤကူၣ်ဘၣ် ကူၣ်သ့တဖၣ် ဟ့ၣ်ယုၢ်အမံၤလၢ ‘‘ါသ ်နလနမ-တၢ်ဂုာ်လဲၤ
ဆူဖီတၢၣ်ဖးဒိၣ်အဃိ ကဲထီၣ်တၢ်သးပ့ၤနီၣ် တၢ်ကဘၣ်ဒီဒၣ်ဆိပာ်တဖၣ်’’န့ၣ်လီၤႉ
ပှၤကညီအတၢ်သးဆူၣ်သးဂဲၤတၢ်ဆၢန့ၢ်အံၤ ထုးန့ၢ်ပသး ဒ်သိးပကဃုထၢ တၢ်လၢအကမၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိး ပညီနုၢ်အိၣ်ဒီး တၢ်ပလီၢ်သးလၢ အတလၢကွံာ် စ့ၢ်ကီးလီၤႉ ပှၤအံၣ်စရၠာစး့လးလၢပျၢၤတဖၣ် တၢ်မၤအသးဒီးအ၀ဲသ့ၣ် ခံမံၤလိာ်လီၤႉ ဖဲပှၤကွၢ်ဟုၣ်ကွၢ်စုာ်တၢ် ၁၂ ဂၤ လဲၤကွၢ်ဟုၣ်တၢ်၀ံၤဟဲက့ၤန့ၣ်ၣ် ထံၣ်ဒၣ်တၢ်ကီတၢ်ခဲဖးဒိၣ်လီၤ (၄ မိၤ ၁၃း၂၆-၃၃) ႉ‘‘ပလဲၤထီဒါ
ပှၤဂီၢ်မုၢ်န့ၣ်တသ့ဘၣ်ၢ် ပဂံၢ်ပဘါတက့ၢ်လီၤ’’ (း၃၁) ႉ ဖဲတၢ်ပူထီၣ်ယွၤလၢ တၢ်ပျံၤအဃိ ဒုးသံပှၤကွၢ်ဟုၣ်တၢ်အဂၤ…
တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤလၢ ပှၤတကွၢ်ထံဆိကမိၣ်
အဲကလံးထံကီၢ်ခၢၣ်စး‚ ူၠညခနူသအ ၣ်ူငစ့ၠညအ (၁၈၈၁-၁၉၆၅) ထံၣ်၀ဲဒၣ်လၢ ပှၤကၠိဖိအါဂၤ
ဟ့ၣ်ထီၣ် တၢ်စံးဆၢအလီၤတံၢ်‚ တအိၣ်ဒီး တၢ်ကမၣ်လၢ တၢ်ဒိးစဲးအပူၤဘၣ်ဆၣ်‚
အ၀ဲသ့ၣ် တစူးကါတၢ်သိၣ်လိတဖၣ်အံၤလၢ အတၢ်အိၣ်မူဘၣ်ႉ ၣ်ူငစ့ၠညအ စံး၀ဲၣ် ဘၣ်တၢ်စူးကါအီၤစှၤ၀ဲလီၤ’
ပှၤကွဲးလံာ်လဲၢ်‚ Bၠမညၠဘၠျ ာ်ငစနမ ထံၣ် တၢ်မၤ အသးဒ်အံၤအသိး လၢအတၢ်အိၣ်မူအပူၤလီၤႉ အ၀ဲဒၣ် စံး၀ဲ‚ ‘ယဆိကမိၣ်လၢ ယအိၣ်ဘူးဒီးကစၢ်ယွၤ မ့ၢ်လၢ
ယသ့ၣ်ညါ တၢ်စံးဆၢလၢ တၢ်ခဲလၢာ်အဂီၢ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်‚
မ့ၢ်ဒၣ် ယလီလီၤက့ၤယသးၣ်လီၤ’ႉ
မုၢ်တနံၤ ဖဲယ့ၣ့်ှâးအိၣ်လၢ တၢ်လုၢ်ဟံၣ်ပူၤအခါ‚ ဘၣ်သဃိာ်ဒီး ပှၤဂီၢ်မုၢ်လၢ အဆိကမိၣ်လီၤအသး လၢအအိၣ်ဒီး တၢ်စံးဆၢအလိၤ
အဘၣ်လၢ တၢ်ခဲလၢာ်အဂီၢ်လီၤႉ လၢတၢ်ပာ်ထီၣ်ထီသးအပူၤၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ် ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်အံၤ တနာ်ယွၤအဖိခွါ‚ ဒီးတအၢၣ်လီၤတူၢ်လိာ်အီၤဘၣ်ႉ
ယ့ၣ့်ှâးစံးဘၣ်အ၀ဲသ့ၣ်‚ ‘‘သုမ့မ့ၢ် စီၤအၤ့ဘၤဟၣ်အဖိဒီး‚ သုကမၤတၢ်လၢ
စီၤအၤ့ဘၤဟၣ်မၤလီၤ’’ (ယိၤ ၈း၃၉) ႉ ဘၣ်ဆၣ်‚ တၢ်အံၤမ့ၢ်၀ဲဒ်လဲၣ်ႉ…
ပာ်လီၤတဲာ်တၢ်ဟ့ၣ်သါ
ဖဲခိၣ်နၢ်လၢ အဘှီထီၣ်မၤထီၣ်ကျဲတဂၤ ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး ဒီးသံကွံာ်သတူၢ်ကလာ်န့ၣ်‚
အပှၤဟံၣ်ဖိဃီဖိ‚ ပှၤမၤသကိးတၢ်ဒီးအီၤတဖၣ် ဒီးတံၤသကိး အိၣ်ဖဲလီၢ်က၀ီၤ တဖၣ် တူၢ်ဘၣ်တၢ်လီၤမၢ်ဒိၣ်ဒိၣ်အါအါလီၤႉ ပှၤသူၣ်အုးသးအုးလၢအဂီၢ်တဖၣ် အါ၀ဲဒၣ်တုၤဒၣ်လဲာ်ၣ်လီၤႉ တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဖးဒိၣ်အံၤ ပှဲၤလုာ်ကွံာ်၀ဲဒီး တံၤသကိးတဖၣ်ၣ်လီၤႉ တၢ်အံၤအဃိ‚ ပှၤအါဂၤ ကသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤ အတၢ်အဲၣ်‚ အတၢ်သးကညီၤ‚ အတၢ်မၤလီၤနံၤလီၤအ့ၣ်လီၤႉ
ပဆှၢလီၤ Tငာ ဆူအဒဲဟီၣ်ခိၣ်၀ံၤဒီး ယဟဲက့ၤ အခါ‚ ယဆိကမိၣ်ထီၣ် စီၤပၤစီၤယဟိရၠာစးၣ် အတၢ်အိၣ်မူအဂ့ၢ်လီၤႉ မ့ၢ်တၢ်အိၣ်မူ
လၢလီၤဆီဒီး Tငာ အတၢ်အိၣ်မူလီၤႉ စီၤပၤယဟိရၠာစးၣ်အတၢ်ပၢထံပၢကီၢ် ပှဲၤဒီး တၢ်လီၤပျံၤလီၤဖုးလၢ တၢ်ဆၢကတီၢ်ဖုၣ်ကိာ်အံၤၣ်လီၤႉ လၢတၢ်မၤဂၢၢ်မၤကျၢၤ အတၢ်စိကမီၤအဂီၢ်န့ၣ်ၣ်လီၤ (း၄) ႉ ၀ံၤဒီးအ၀ဲပၢကီၢ်ယူဒၤလၢ
တၢ်ဘူၣ်ထီၣ်ဘါထီၣ် တၢ်ဂီၤတၢ်ဖီၣ်န့ၣ်လီၤႉ အတၢ်သံအဂ့ၢ် ဘၣ်တၢ်ပာ်ဖျါအီၤ လၢ ‘ဒီးက့ၤက့ၤ၀ဲၣ်လီၤႉ စီၤပၤယဟိရၠာစးၣ် ဆိကမိၣ် ၀ဲလၢ တၢ်မၤဆူၣ်မၤစိးတပျုာ်တပျီၤန့ၣ်‚ ကမၤဂၢၢ်မၤကျၢၤ အတၢ်ဟ့ၣ်သါလီၤႉ
မ့ၢ်သပှၢ်ကတၢၢ်လီၤႉ လၢလံာ်စီဆှံပူၤ အ၀ဲဒၣ် ဘၣ်တၢ်သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်အီၤ လီၤစိၤ လီၤထီ…
တၢ်မၤဘၣ်လိာ်က့ၤတၢ်အတၢ်မၤ
ဖဲ ၁၉၅၇ နံၣ် အိၣ်ဘှံးနံၤတဂီၤန့ၣ် ီမႉမၣ်တ့ၢ်လူသၢၣ် ခ့ကၠူနယၢၣ် စံၣ်တဲၤတဲလီၤ တၢ်အခါ အ၀ဲထီဒါ၀ဲ တၢ်လ့ပစီ ဘၣ်ဃးတၢ်အဲၣ်ဒိးဟ့ၣ်ကၣ်မၤဆၢက့ၤ ပှၤကူ
ပှၤကညီ အတၢ်ကရၠာစးၢကရၠာစးိလၢအအိၣ်ဒီး တၢ်အဲၣ်ကလုာ်ဒွဲသနူၤအသး (တၢ်ကွၢ်
တလီၤပှၤသူဖံးဖိတဖၣ်) န့ၣ်လီၤႉ နအဲၣ်နဒုၣ်နဒါ ကသ့ဒ်လဲၣ်ႉ အ၀ဲသံကွၢ်ပှၤဘျၢထံ ခရၠာစးံာ်ဖိကမျၢၢ်တဖၣ် လၢအအိၣ်၀ဲလၢမီးကိာ်မၤရၠာစးံၣ်အ၀့ၢ် အလၢၢ်ဘါမါကီၢ်စဲၣ် န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲ စံး၀ဲ ‘‘စးထီၣ်ဆိလၢ နနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်နဲတက့ၢ်ႉ ဖဲနအိၣ်ဒီး တၢ်ခွဲးတၢ်ယာ်လၢ နကမၤနၢၤ နဒုၣ်နဒါအခါန့ၣ် တၢ်အံၤမ့ၢ်တၢ်ကတီၢ်လၢ နတဘၣ်မၤဆၢက့ၤအီၤဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ’’
ီမႉ မၣ်တ့ၣ်လူသၢၣ် ဟံးန့ၢ် ကစၢ်ခရၠာစးံာ် အတၢ်ကတိၤဒီး စံး၀ဲ ‘‘အဲၣ်နဒုၣ်နဒါၣ် ဆိၣ်ဂ့ၤအီၤၣ် မၤဂ့ၤအီၤၣ် ဘါထုကဖၣ်န့ၢ်အဂီၢ် တက့ၢ်ႉ ဒ်သိး နကကဲထီၣ် ပၢ်အိၣ်လၢမူခိၣ်အဖိလီၤ’’ (မး ၅း၄၄-၄၅) ႉ
ဖဲလၢပဆိကမိၣ် ဘၣ်ဃးပှၤလၢအမၤဆါပှၤအခါန့ၣ် ့ကၢး၀ဲလၢ ပက သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤ ပတၢ်အိၣ်မူလၢညါ ဖဲပမ့ၢ်ယွၤအဒုၣ်အဒါတဖၣ်န့ၣ်လီၤ (ရၠာစးိ…
တၢ်အိၣ်ထဲတဂၤဧိၤ အကတီၢ်
ယဒိးန့ၢ်ဘၣ်လံာ်ပရၠာစးၢအါမး လၢအပူၤကွံာ်ခရၠာစးံာ်အိၣ်ဖျဲၣ်အကတီၢ်အခါန့ၣ်လီၤႉ လၢအကျါ ယထံၣ်ဘၣ် တၢ်လုၢ်ဒိၣ်ပရၤဒိၣ်တမံၤလၢ အမ့ၢ်၀ဲ ခရၠာစးံာ်အိၣ်ဖျဲၣ် အတၢ်ဟ့ၣ်တခါ (ခရၠာစး့းစမးကး) လၢပှၤတ့အီၤလၢပှၤအစုန့ၣ်လီၤႉ ပှၤတ့အီၤ အိၣ်ဒီး အလွဲၢ်အကလုာ်ကလုာ် ပာ်ဖျါထီၣ်သ့ၣ် (နလနမါမနနညျ) တဖၣ် ဖဲတၢ်ဂိၢ် အကတီၢ်န့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်ဂီၤအံၤ အဖီလာ်ကတၢၢ်န့ၣ် တၢ်က၀ီၤဃာ်အီၤလၢ ဟီလံၣ် (မနိ-ဘနမမငနိ ့သူူပ) အမုၢ်
အိၣ်ဒီးအသၣ်အဂီၤၣ်လီၤႉ
ပှၤလၢအတ့တၢ်ဂီၤတဂၤအံၤ မ့ၢ်ပှၤဘၣ် တၢ်
စၢဃာ်လၢဃိာ်ပူၤ ဒီးမ့ၢ်ယတံၤသကိးတဂၤန့ၣ်လီၤႉ ယဘၣ်ယသးလၢ အစုအတၢ်မၤအံၤ ဒီးယသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ် လၢယတကွဲးန့ၢ်အီၤလံာ် အိၣ်ခံနံၣ်လံန့ၣ်လီၤႉ
လၢအပူၤကွံာ်ယံာ်တ့ၢ်မးန့ၣ်ၣ်လီၤႉ စီၤပီလူး ကွဲးဒုးသ့ၣ်ညါ စီၤတံၤမသ့းလၢ ‘‘ထဲဒၣ် စီၤလူၤကၣ်တဂၤအိၣ်ဒီးယၤန့ၣ်လီၤ (၂ တံၤ ၄း၁၁) ႉ ‘‘ပှၤတဆၢထၢၣ်စၢၤယၤ နီတဂၤဘၣ်ႉ မ့မ့ၢ်ပှၤခဲလၢာ်ဟးသဒၣ်ယၤလီၤ’’ (း၁၆) ႉ ခဲအံၤစီၤပီလူး ဒိးန့ၢ်ဘၣ် တၢ်ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါအီၤလၢ ဃိာ်ပူၤဒၣ်လဲာ်‚ ဒီးကွဲး၀ဲၣ်လီၤႉ
ဖဲ ဃ့မငျအာၠျ ဃၠမိ အလီၢ်ခံ…
ရၠာစးိမ့ၤ အတၢ်ဃူတၢ်ဖိး (ာ်ၠထ ှ ူသာၠညၠ)
တၢ်ဒုးတၢ်ယၤ အဘူးအလဲတဖၣ်န့ၣ်ၣ် ခဲအံၤ ဒုးတၢ် ထီဒါ လိာ်သးလၢ တၢ်စုက၀ဲၤန့ၣ်လီၤႉ ဆံးယံာ်မး အ၀ဲသ့ၣ် ကဆိကတီၢ် တၢ်ဒုးတၢ်ယၤ လဲၣ်ႉ ပအဲၣ်ဒိးတၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ် တၢ်ဃူတၢ်ဖိးလီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်ဒီး တမ့ၢ်လၢ တၢ်တတီ
တလိၤ အပူၤဘၣ်လီၤႉ
ကစၢ်ယ့ၣ့်ှâးအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်လၢ တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ် အကတီၢ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်ဒီး ကစၢ်ဟဲ၀ဲ ဖဲတၢ်ပၢတၢ်ြပး
လၢအဆီၣ်ဘံၣ်ဆီၣ်ဘၢတၢ်လၢ တၢ်စုဆူၣ်ခီၣ်တကး
အကတီၢ်န့ၣ်လီၤႉ ရၠာစးိမ့ၤ အတၢ်ဃူတၢ်ဖိး အိၣ်ကျၢၤတ့ၢ်၀ဲ မ့ၢ်လၢရၠာစးိမ့ၤ မၤဟးဂီၤကွံာ် ကယဲၢ်ဒုၣ်ဒါ ထီဒါအီၤတဖၣ် အဃိန့ၣ်လီၤႉ
တချုးလၢ တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ် တၢ်ဃူတၢ်ဖိးဒ်န့ၣ် အိၣ်ထီၣ်ဒံးဘၣ် နံၣ်နွံကယၤန့ၣ် ဒုၣ်အၢဒါသီတဖၣ် ကတဲာ်ကတီၤအသးလၢ ကနုာ်လီၤဒုး ၀့ၢ်ယ့ှူၤ့ှှလ့ၣ် န့ၣ်လီၤႉ လၢတၢ်ဒုးတၢ်ယၤ အကဒုဖီလာ်အံၤ ကစၢ်ယွၤ ဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါတၢ်လၢ ပသးပ့ၤနီၣ်တသ့ဘၣ်တမံၤ ခီဖျိ၀ံယ့ှှါယၤပာ်ဖျါ၀ဲၣ် ထံၣ်ဘၣ်လံ တၢ်ကပီၤ
ဖးဒိၣ်လံႉ ဒီးပှၤလၢ အအိၣ်၀ဲဆိး၀ဲလၢ တၢ်သံအကဒုအကီၢ်ပူၤန့ၣ် တၢ်ကပီၤထီၣ် ဘၣ်လံအီၤလံ’…
နွံဆၢတဆၢ
၁၈၆၁ နံၣ်ၣ်လီၤႉ အမါသးဘိ တအိၣ်လၢၤအလီၢ်ခံ ခရၠာစးံာ်အိၣ်ဖျဲၣ်အဆိကတၢၢ်တဘျီန့ၣ် အ၀ဲကွဲးတၢ် ဒီးစံး၀ဲ‚ ‘တၢ်အိၣ်ဘှံး အိၣ်ကသုၣ်အမုၢ်နံၤတဖၣ် ပှဲၤဒီးတၢ်သးအုး တုၤပစံးလၢအဂ့ၢ် တဘၣ်လၢၤဘၣ်လီၤႉ’ လၢခံတနံၣ် စ့ၢ်ကီး တၢ်တလီၤဆီ
ဘၣ်‚ ဒီးကွဲးနီၣ်ကဒီး၀ဲ ‘ဖိသၣ်တဖၣ် ကိးထီၣ် မဲရၠာစးံခရၠာစးံာ် စမၢး ဘၣ်ဆၣ်ဒီး တမ့ၢ်ယဂီၢ်ဘၣ်ႉ
၁၈၆၃ နံၣ်ၢ်ဘၣ်ႉ အ၀ဲဘၣ်ဒိဒီးဆါ နးနးကလဲာ်
လီၤႉ နံၣ်၀ဲန့ၣ်အပူၤ ဖဲခရၠာစးံာ်အိၣ်ဖျဲၣ်အဒၢလွဲ အသီၣ် ဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါအီၤလၢ ခရၠာစးံာ်အိၣ်ဖျဲၣ် အတၢ်တူၢ်ဘၣ်
ခီၣ်ဘၣ် ဟဲတုၤကဒီးန့ၣ်ၣ် ယနၢ်ဟူဒၢလွဲတဖၣ် အသီၣ်’ လီၤႉ
ထါဖိတယုၢ် အတၢ်စးထီၣ်မ့ၢ် တၢ်မၤမုာ်သး‚ ထိၣ်ဂဲၤထုးသးဘၣ်ဆၣ်ဒီး ဘိးကဒါက့ၤအသးဆူ တၢ်တမုာ်တလၤအပူၤလီၤႉ ထါလွံၢ်ဆၢတဆၢစံး၀ဲ ‘တၢ်ဘၣ်
ဆိၣ်အၢအမျိာ်ဖးဒိၣ် ပိၢ်ဖးသီၣ်တ့ထုးၣ်လီၤႉ တုၤဃီၤလၢ ယဲၢ်ဆၢတဆၢဒီး ဃုဆၢတဆၢန့ၣ် ူသညါ်နူူသတ အတၢ်သယုၢ်သညိလၢ တၢ်သးအုးတၢ်သးဟးဂီၤအဃိန့ၣ် ဘူးလၢ
အကလၢပှဲၤမးလံႉ အ၀ဲကွဲး၀ဲ‚ ‘တၢ်မၤအသးအံၤ လီၤဂာ်…
ထံၣ်ဖျိကွံာ် တၢ်သးဟးဂီၤ
ဘၣ်တဘၣ်ၢ်အပုၢ်ပိာ်မုၣ် အသီဖိတဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤႉ ဖဲအတၢ်သူၣ်အုးသးအုး ပုာ်ထီၣ်ယွၤလီၤ၀ဲဒၣ်အခါ‚ စံး၀ဲ‚ ‘‘ထီဘိ‚ မ့ၢ်ဒၣ်ထဲ ပိာ်မုၣ်ဖိၣ်လီၤႉ
တၢ်ပာ်ဖျါဘၣ်ဃးဒီး ပှၤကညီအတၢ်မုၢ်လၢ်ကွၢ်စိတခါအံၤ မ့ၢ်တၢ်လၢ အလီၤနံၤ
လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ် တၢ်သးဟးဂီၤန့ၣ် တမၤဖှံပသးဘၣ်ႉ မ့မ့ၢ်
တခီ မၤပှံၢ်လီၤကွံာ် ပတၢ်အိၣ်မူလီၤႉ တၢ်ဂ့ၢ်လၢ လံာ်စီဆှံ
ပာ်ဖျါ၀ဲ တခါအံၤၣ်လီၤႉ စီၤယၤကိာ် အၢၣ်လီၤအီလီၤတၢ်လၢ ကမၤတၢ် ၇ နံၣ်
ဒ်သိး ကဖျီဘၣ်အသးဒီး အကစၢ်အဖိမုၣ် နီၣ်ရၠာစးၤဃ့လး
န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်ၣ်ၣ်လီၤႉ ဖဲမုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ်န့ၣ်ၣ်လီၤႉ
ပဆိကမိၣ်ထီၣ်ဒၣ်ထဲ စီၤယၤကိာ် အတၢ်သးဟးဂီၤအဂ့့ၢ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ်‚ ဆိကမိၣ်ကွၢ်စ့ၢ်ကီး နီၢ်လ့ၤအၤအသးအတၢ်တူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်တက့ၢ်ႉ အတၢ်မုၢ်လၢ်ဒီး အတၢ်မံမီၣ် တဖၣ် ကဟါမၢ်ကွံာ် ဖဲအ၀ဲဒၣ်ဘၣ်ဖျီအသးဒီး ပှၤလၢအတအဲၣ်အီၤၣ်လီၤႉ
ထါစံးထီၣ်ပ့တၢၤ ၃၇း၄ စံးဘၣ်ပှၤ ‘‘မုာ်လၤစ့ၢ်ကီး တၢ်လၢယွၤအပူၤတက့ၢ်ႉ ဒီး ကဟ့ၣ်လီၤနၤလၢ နသးအတၢ်ဃ့တဖၣ်လၢနသးလီၤ’’ႉ မ့ၢ်ပကဘၣ်နာ်လၢ ပှၤလၢအပျံၤ
ယွၤတဖၣ် အသးတဟးဂီၤ…